RHC gevelstenen

Hoe een huisstijlproject een staart kreeg: was de ontwikkeling van een nieuw beeldmerk voor het Regionaal Historisch Centrum Zuid-Oost Utrect al bijzonder door de directe toepassing ervan op de gevel, waarbij de verdere onderdelen - huisstijldrukwerk en website - meer als 'afgeleiden' werden beschouwd; het project werd helemaal uniek door de mogelijkheid iets aan het gebouw toe te voegen dat zeer beeldbepalend blijkt uit te vallen. In het gevelontwerp van het overigens geheel blinde gebouw was ruimte opengelaten voor 'vensters' in de natuurstenen beplating. Deze vensters van ruim 1 bij 1 meter zouden afbeeldingen van kastelen moeten bevatten. Een door de aannemer voorgestelde toepassing van zwart gezeefdrukt roestvrij staal kon bij de opdrachtgever geen genade vinden. Vervolgens werd mij gevraagd om met een idee te komen. Een afwijkende natuursteensoort leek de mooiste oplossing. Zwart graniet, geëtst of gezandstraald, afhankelijk van de complexiteit van de afbeelding.

Tussen juli en december 2010 is gewerkt aan 10 ontwerpen, afbeeldingen van kastelen uit de in het RHC vertegenwoordigde regio's. Er is ruim geput uit de enorme hoeveelheid archiefmateriaal over de kastelen: schematische voorbeelden van de wijzigingen in de bouw, plattegronden, gravures en zelfs 'artist impressions' van architecten uit meest drastische verbouw-periode in de 19e eeuw. Van sommige kastelen kon worden volstaan met een detail. Zo is de suikertaart-uitstraling van Kasteel Sandenburg al herkenbaar door het 'dessin' in de gevel te tonen. Sterkenburg daarentegen kent de passant alleen van het silhouet van de ronde versterkte toren en het duiventorentje in het weiland ervoor, maar daar ontdekte ik evengoed een gemetseld neo-gotisch raam dat tot de laatste voeg is weergegeven. Monnikenwerk, net als de vier à vijf versies van Kasteel Duurstede die passeerden voordat de lijnvoering in stijl was met de rest. Een ronde toren uit hoekige, gebogen vormen opgebouwd. De waarschuwingen van opdrachtgeverszijde 'niet teveel pielen, Van Zwieten!' vanwege teveel details en te weinig kloeke vorm sloeg ik in de wind. Achteraf maar goed ook. De barokgevel van de in 1830 gesloopte 'Koningshof' van Rhenen is op afstand herkenbaar, terwijl juist de enorme detaillering het plaatje de moeite van het bekijken waard maken.

Het is verbazend hoe deze opdracht heeft uitgepakt: de 10 platen blijken alleen al door kleur en omvang dominante elementen in de gevel te zijn geworden en het gebouw te 'maken', meer dan op basis van de tekening kon worden vermoed.